کتاب علیت فلسفی در سینما

در فصل نخست علیت از سه دیدگاه کلاسیک، مدرن و پست مدرن مورد واکاوی قرار گرفته است. در فصل دوم جایگاه علیت در پیرنگ فیلمنامه تحلیل شده است و فیلم‌های برجسته‌ای براساس سه نوع روایت ذکر شده، مورد توجه قرار گرفته‌اند. در فصل سوم به کمک نمودار و جدول سه اثر مهم تاریخ سینمای ایران یعنی «جدایی نادر از سیمین»، «هامون» و «طعم گیلاس» براساس نتایج به دست آمده بررسی و تفسیر شده اند. نگارنده معتقد است که تحول در مفهوم علیت از منظر فلسفه موجب تحول علیت در روایت سینمایی شده و از آنجا که علیت بنیادی‌ترین مفهوم و عنصر پیرنگ است، تحول علیت باعث دگرگونی کلیت ساختار روایی شده است.

اهمیت علیت در فیلمنامه و به طور کلی خنر سینما به واسطه ی اعتبار آن در حیات انسان است. رابطه ی انسان با جامعه، خدا و خودش نتیجه پیوستگی یا گسستگی زنجیره ی علی است؛ زنجیره ای که از آغاز جهان تا به امروز سه مرحله ی ضرورت، نسبیت و پیشامد را طی کرده، و به خاطر تحولاتش هویت انسان را دگرگون ساخته است. سینما برای اثبات هستی خویش نه تنها از این زنجیره کمک میگیرد، بلکه به کمک ابزارهایش از جمله نور، تار و پود این زنجیره را در برابر چشمان انسان به تصویر میکشد. وابستگی سینما و به طور کلی هنر به اصل علیت نشان میدهد نخستین پرسش انسان یعنی چیستی و کیستی خویش،هم چنان مهم ترین چالش هستی او است.